Debaty sejmowex906 Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie zamiarów rządu dotyczących przekształceń placówek badawczo-rozwojowych działających na rzecz rolnictwa

   W związku z interpelacją posła Jana Kochanowskiego przedstawiam, z upoważnienia prezesa Rady Ministrów, stanowisko w sprawie zamiarów rządu dotyczących przekształceń placówek badawczo-rozwojowych działających na rzecz rolnictwa.    Coraz częściej w gremiach politycznych, jak i wśród ludzi nauki prezentowany jest pogląd, że wyniki badań naukowych są towarem, który poddaje się ogólnym prawom rynku i zapotrzebowanie na nie regulowane jest prawami popytu i podaży. Jednak zarazem zwraca się uwagę na fakt, że jest to tak specyficzny towar (przynajmniej część badań o znaczeniu podstawowym lub ściśle powiązanych z badaniami z pogranicza tzw. służb państwowych), że ich rynek powinien być regulowany przez odpowiednie przepisy prawne. Chodzi tu o większe dofinansowanie lub finansowanie z budżetu państwa badań o szczególnym znaczeniu lub umożliwienie szerszego stosowania przez podmioty prowadzące badania naukowe i badawczo-rozwojowe odpowiednich odpisów, ulg, zwolnień podatkowych itp.    Komitet Badań Naukowych rozpoczął już prace nad szeregiem ustaw umożliwiających w przyszłości powoływanie państwowych jednostek badawczych, prywatyzację obecnych jednostek badawczo-rozwojowych (jbr), jak też umożliwiających dofinansowanie innych podmiotów prowadzących badania naukowe i prace badawczo-rozwojowe. Ogólna polityka państwa odnośnie do uregulowań prawnych w dziedzinie funkcjonowania nauki została określona w ˝Założeniach polityki innowacyjnej państwa na lata 1998-2000˝ oraz w ˝Założeniach do prywatyzacji jednostek badawczo-rozwojowych˝.    Przygotowywane są również ustawowe uregulowania funkcjonowania państwowych instytutów badawczych. Mój urząd również włączył się aktywnie do prac nad nowymi uregulowaniami prawnymi funkcjonowania sfery nauki.    Istnieje pilna potrzeba dokonania zmian organizacji i zasad funkcjonowania nauki rolniczej, nad którą sprawuję nadzór. Jednak nie opracowaliśmy w resorcie gotowych rozwiązań organizacyjnych dla poszczególnych jbr, ponieważ przyjęcie odgórnego modelu funkcjonowania jednostki - dla bardzo zróżnicowanych, zarówno pod względem formy organizacyjnej, jak też dziedziny i zakresu działania jbr resortu - jest niecelowe i byłoby kontrowersyjne.    Dostrzegając narastające problemy resortowych jednostek badawczo-rozwojowych rozpocząłem szeroką konsultację ze środowiskiem naukowym resortu celem wypracowania optymalnych ścieżek reorganizacyjnych resortowego zaplecza badawczo-rozwojowego. Uznaliśmy, że punktem wyjścia do przekształceń własnościowych resortowych jbr będzie określenie wizji docelowego funkcjonowania całej nauki rolniczej w aspekcie jej służebnej roli w naukowym wspieraniu perspektywicznych programów społeczno-gospodarczych działów administracji rządowej (rolnictwo, rozwój wsi).    Ten problem omawialiśmy m.in. 3 czerwca i 3 paź- dziernika br., a na spotkaniu 12 listopada br. dyrektorzy jbr przedstawili swoje poglądy i stanowiska odnośnie do konieczności i sposobów prowadzenia działań przekształceniowych oraz niezbędnych uwarunkowań tych procesów. Ustaliliśmy, że dyrektorzy jednostek naukowych, dla których sprawuję nadzór, przedłożą projekty przekształceń i dostosowań swoich jednostek do nowych warunków wynikających ze zmieniającej się sytuacji społeczno-gospodarczej kraju, jak też w związku z wyzwaniami związanymi ze spodziewanym wejściem Polski w struktury Unii Europejskiej. One stanowić będą podstawę dla tworzenia programu przekształceń w nauce rolniczej resortu.    Pragnę zapewnić, że w związku z przyjętym tokiem postępowania nie zamierzam podejmować odgórnych działań mających na celu sterowanie procesami przekształceniowymi Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin. Jednak czując się odpowiedzialny za dalszy rozwój instytutu jestem zainteresowany, aby w procesie oczekiwanych przekształceń własnościowych ta jednostka została państwowym instytutem naukowym ukierunkowanym na rozwiązywanie priorytetowych dla polskiego rolnictwa problemów, również w zakresie hodowli roślin i nasiennictwa.    Minister    Jacek Janiszewski    Warszawa, dnia 25 listopada 1998 r.