Debaty sejmowex906 Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie inwestowania w specjalnych strefach ekonomicznych

   Szanowny Panie Marszałku! W załączeniu przedstawiam odpowiedź na interpelację pana posła Bogdana Lewandowskiego w sprawie inwestowania w specjalnych strefach ekonomicznych (otrzymaną wraz z pismem SPS-0202-3251/00 z dnia 11 lutego 2000 r.).    1. Projekt nowelizacji ustawy o specjalnych strefach ekonomicznych (SSE) i innych ustaw został zaakceptowany 8 lutego przez Radę Ministrów i przesłany do Sejmu RP. Od tej chwili jest on oficjalnym dokumentem rządowym.    2. Rządowe Centrum Studiów Strategicznych uczestniczy w opracowywaniu dla potrzeb rządu cyklicznej informacji o realizacji zadań objętych znowelizowanym harmonogramem strategii cząstkowej ˝Przeciwdziałanie monopolom i umacnianie konkurencji˝. Prace te są koordynowane przez prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Część przygotowywana przez RCSS to ˝Ocena funkcjonowania SSE - ich wpływ na rozwój regionalny˝. Najnowsza ˝Informacja...˝, podsumowująca działania w tym zakresie do 31 sierpnia 1999 r., została zaakceptowana 11 stycznia przez Radę Ministrów. Kopię tego materiału pozwalam sobie przesłać panu posłowi w załączeniu. (zał. nr 1).    31 stycznia 2000 r. RCSS przesłał do prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów kolejny materiał, będący częścią opracowywanej nowej ˝Informacji...˝ dla Rady Ministrów. Również ten materiał w całości przesyłam panu posłowi. (Zał. nr 2).    Z wyrazami szacunku    Minister    Jerzy Kropiwnicki    Warszawa, dnia 7 marca 2000 r.    Załącznik nr 2 do odpowiedzi:    Ocena funkcjonowania specjalnych stref ekonomicznych - ich wpływ na rozwój regionalny.    Wstęp.    ˝Wstępna ocena dotychczasowego funkcjonowania specjalnych stref ekonomicznych w aspekcie możliwości oddziaływania na rozwój ich otoczenia regionalnego˝ została dokonana przez RCSS w styczniu 1999 r.    Obecna analiza ma na celu:    - ocenę funkcjonowania stref w 1999 r.,    - ustalenie, czy w okresie 12 miesięcy od poprzedniego badania dają się zauważyć istotne zmiany w zakresie ich wpływu na rozwój regionów,    - próbę oceny przyczyn istniejącej sytuacji i    - celowości corocznego prowadzenia badań w zakresie wpływu SSE na rozwój regionów.    Opracowanie zostało wykonane w oparciu o informacje i dane uzyskane przez biura rozwoju regionalnego Rządowego Centrum Studiów Strategicznych głównie od zarządów stref.    1. Ocena funkcjonowania stref w 1999 r.    Specjalne strefy ekonomiczne funkcjonują w oparciu o ustawę o specjalnych strefach ekonomicznych z 1994 r. (DzU nr 123, poz. 600, z późn. zm.). Większość spośród 17 SSE powołanych jest na okres 20 lat. Pierwsza z nich, Euro-Park Mielec, funkcjonuje już od czterech lat, a ostatnia, kamiennogórska, zaistniała faktycznie dopiero od 1999 r., po zmianie zarządu i granic strefy we wrześniu 1998 r.    Na 17 stref 15 znajduje się na różnych etapach organizacji. Natomiast dwie - częstochowska i Technopark Modlin - nie podjęły działalności również w minionym roku i sprawa rozwiązania ich jest, jak się wydaje, jedynie kwestią nowelizacji ustawy o SSE, która w swym obecnym kształcie nie przewidziała procedury likwidacji stref.    Przyczynami niemożności zaistnienia obu stref są głównie:    - sprawa własności gruntów (brak możliwości przekazania ich pod inwestycje z przyczyn formalnoprawnych - zarząd strefy nie był użytkownikiem gruntów),    - mała atrakcyjność dla inwestorów z racji słabego zainwestowania w teren (niedostatecznego wyposażenia w infrastrukturę),    - bliskość wielkiego ośrodka przemysłowego (dot. strefy częstochowskiej, położonej w pobliżu strefy katowickiej) czy administracyjnego (dotyczy Technoparku Modlińskiego położonego w pobliżu Warszawy), co powodowało przejmowanie potencjalnych inwestorów przez silniejsze ośrodki oferujące dogodniejsze warunki gospodarowania.    W celu przeprowadzenia analizy sytuacji w pozostałych 15 strefach podzielono je na dwie grupy ze względu na rolę, jaką odgrywają w stosunku do regionów, w których zostały usytuowane.    Pierwszą grupę stref stanowią strefy, których głównym celem jest pomoc w restrukturyzacji gospodarki, minimalizacja jej początkowych negatywnych skutków i przyspieszenie procesów zmian struktury produkcji.    Do tej grupy stref można zaliczyć 7 stref:    - katowicką,    - Euro-Park Mielec,    - starachowicką,    - tarnobrzeską,    - wałbrzyską,    - legnicką,    - łódzką.    Drugą grupę stref stanowią strefy utworzone w regionach tradycyjnie słabiej uprzemysłowionych. Są to strefy zlokalizowane w Polsce północnej i północno-wschodniej:    - suwalska,    - warmińsko-mazurska,    - żarnowiecka,    - tczewska,    - słupska    oraz strefy zlokalizowane w Polsce zachodniej, ale położone na terenach słabo zainwestowanych:    - kamiennogórska,    - kostrzyńsko-słubicka.    Do żadnej z wymienionych grup nie można zaliczyć Krakowskiego Parku Technologicznego. W związku z tym przypadek tej strefy zostanie omówiony osobno.    Podział tej grupy przy analizie funkcjonowania stref w 1999 r. jest podyktowany także tym, że zupełnie inny jest punkt startu stref utworzonych na terenach o wysokim stopniu zainwestowania, a inny o niskim. W związku z tym i ocena ich funkcjonowania musi podlegać innym kryteriom.    W analizie wykorzystano dane zawarte w czterech załączonych tablicach, charakteryzujące zmiany, jakie zaszły w ciągu 1999 r. w zakresie:    - wykorzystania powierzchni SSE, tzn. jaki procent strefy zajmują firmy, które uzyskały zezwolenie na działalność w strefie lub które mogą prowadzić tam działalność bez zezwolenia (tablica 1), Tablica 1 Wykorzystanie powierzchni SSE Nazwastrefy Data ustanowienia Powierzchniaw ha Wykorzystanie powierzchni w % 1998 1999 * 1 2 3 4 Euro-Park Mielec wrzesień 1995 r. 627,1 91,4 92,2 katowicka czerwiec 1996 r. 827,0 37,1 41,6 suwalska czerwiec 1996 r. 431,7 12,3 16,2 legnicka kwiecień 1997 r. 382,0 23,7 27,5 wałbrzyska kwiecień 1997 r. 255,4 12,0 37,3 łódzka kwiecień 1997 r. 204,7 20,0 29,0 kamiennogórkska(małej przedsiębiorczości) wrzesień 1997 r.(istotne zmiany - wrzesień 1998 r.) 226,4 0 5,2 kostrzyńsko-słubicka wrzesień 1997 r. 457,3 0,7 5,8 częstochowska wrzesień 1997 r. 144,0 0 0 słupska wrzesień 1997 r. 135,9 7,9 12,7 starachowicka wrzesień 1997 r. 123,8 27,0 32,0 tarnobrzeska wrzesień 1997 r. 609,0 9,2 11,6 tczewska wrzesień 1997 r. 102,3 5,2 10,4 żarnowiecka wrzesień 1997 r. 198,0 0 7,6 warmińsko-mazurska wrzesień 1997 r. 335,0 2,3 5,1 Technopark Modlin październik 1997 r. 1256,1 0 0 Krakowski Park Technologiczny październik 1997 r. 66,5 Źródło: BRR-RCSS na podstawie informacji z zarządów stref. *) Kamiennogórska strefa małej przedsiębiorczości powstała formalnie w 1997 r.; faktycznie jednak zaistniała dopiero po wydaniu rozporządzenia RM z dnia 8 września 1998r., które zmieniało rok wcześniej wydane rozporządzenie zarówno w zakresie obszaru, jak i zarządcy; prawo do wydawania zezwoleń uzyskała dopiero w styczniu 1999 r.    - liczby firm, które uzyskały zezwolenie na działalność w strefie, rozpoczęły inwestowanie oraz podjęły lub podejmą w określonym czasie działalność gospodarczą (tablica 2), Tablica 2 Firmy, które uzyskały zezwolenie na działalność w SSE, podjęły działalność inwestycyjną, podjęły produkcję,planują podjęcie działalności produkcyjnej od roku 2000 Nazwastrefy Firmy z zezwoleniem Firmy inwestujące Firmy produkujące Firmy planujące produkcję 1998 1999 1998 1999 1998 1999 2000 po 2000 * 1 2 3 4 5 6 7 8 Euro-Park Mielec 35 33 27 33 25 28 2 3 katowicka 38 47 21 35 11 24 11 12 suwalska 38 50 38 50 20 35 7 8 legnicka 5 10 5 10 0 4 3 3 wałbrzyska 14 23 14 19 8 14 6 3 łódzka 8 15 3 6 0 4 2 6 kamiennogórkska(małej przedsiębiorczości) 0 4 0 3 0 1 3 0 kostrzyńsko-słubicka 1 11 0 1 0 0 5 6 częstochowska 0 0 0 0 0 0 0 0 słupska 6 9 2 4 2 3 starachowicka 8 10 4 7 4 6 3 1 tarnobrzeska 11 18 11 17 3 14 4 0 tczewska 1 4 1 3 0 1 3 0 żarnowiecka 0 6 0 6 0 3 3 0 warmińsko-mazurska 5 11 0 3 0 3 4 2 Technopark Modlin 0 0 0 0 0 0 0 0 Krakowski Park Technologiczny 0 2 0 0 0 0 Źródło: BRR-RCSS na podstawie informacji z zarządów stref. Uwaga: dane dla 1998 r. 1999 r. są podane narastająco.    - wielkości zatrudnienia w firmach, które uzyskały zezwolenie (tablica 3) oraz Tablica 3 Planowana i rzeczywista wielkość zainwestowania w SSE Nazwastrefy Planowane zatrudnienie wg zezwoleń Rzeczywiste zatrudnienie 1998 1999 1998 1999 * 1 2 3 4 Euro-Park Mielec 3298 4706 2920 4040 katowicka 12 093 13 357 2846 5009 suwalska 3995 3234 730 1456 legnicka 2680 3083 0 907 wałbrzyska 2015 4335 600 2400 łódzka 15 230 71 282 kamiennogórkska(małej przedsiębiorczości) 0 347 0 60 kostrzyńsko-słubicka 100 582 0 0 częstochowska 0 0 0 0 słupska 0 61 16 57 starachowicka 650 970 60 298 tarnobrzeska 2530 3271 2270 2751 tczewska 0 430 01 148 żarnowiecka 0 425 0 338 warmińsko-mazurska 82 221 0 32 Technopark Modlin 0 0 0 0 Krakowski Park Technologiczny 0 1500 0 0 Źródło: BRR-RCSS na podstawie informacji z zarządów stref. *) W strefie w Mielcu podana w rubrykach 3 i 4 rzeczywista wielkość zatrudnienia dotyczy nowych miejsc pracy, które powstały w firmach posiadających zezwolenie po ustanowieniu strefy na tym terenie; faktyczna wielkość zatrudnienia w tych firmach wraz z pracownikami, którzy byli zatrudnieni przed utworzeniem strefy, wynosi odpowiednio: 5223 i 6560 pracowników; informacja wg stanu na koniec września 1999 r. Uwaga: dane w poszczególnych latach są podane narastająco.    - wielkości inwestycji firm, które uzyskały zezwolenie (tablica 4). Tablica 4 Firmy, które uzyskały zezwolenie na działalność w SSE, podjęły działalność inwestycyjną, podjęły produkcję,planują podjęcie działalności produkcyjnej od roku 2000 Nazwastrefy Planowana wielkośćinwestycji w mln zł rub. 2:1 Zrealizowana wielkośćinwestycji w mln zł rub. 5:4 Zrealizowana wielkośćinwestycji/planowania w % 1998 1999 1998 1999 1998(rub. 4:1) 1999(rub. 5:2) * 1 2 3 4 5 6 7 8 Euro-Park Mielec 1270,0 820,6 1016,6 1,24 80,0 katowicka 2989,8 3180,7 1,06 1537,6 2176,8 1,42 51,4 68,4 suwalska 214,2 170,0 0,79 53,5 210,8 3,9 25,0 68,8 legnicka 140,0 280,0 2,0 110,8 603,3 4,29 100,6 215,5 wałbrzyska 126,2 383,5 3,04 81,2 152,7 1,88 64,3 39,8 łódzka 10,2 42,7 4,19 34,8 64,9 1,87 341,2 152,0 kamiennogórkska(małej przedsiębiorczości) 0 13,4 - 0 10,0 - 0 74,6 kostrzyńsko-słubicka 0 252,2 - 0 34,5 - 0 13,7 częstochowska 0 0 0 0 0 0 0 0 słupska 0 0 0 0,3 0,4 1,33 - - starachowicka 56,3 69,3 1,23 8,4 9,7 1,16 14,9 14,0 tarnobrzeska 87,0 101,0 1,16 38,0 81,5 2,15 43,7 80,7 tczewska 0 151,8 - 0 55,0 - 0 36,2 żarnowiecka 0 22,4 - 0 3,0 - 0 13,4 warmińsko-mazurska 7,4 15,4 2,08 0 3,7 - 0 24,0 Technopark Modlin 0 0 0 0 0 0 0 0 Krakowski Park Technologiczny 0 350,0 - 0 0 0 - 0 Źródło: BRR-RCSS na podstawie informacji z zarządów stref. *) W Euro-Parku w Mielcu w rub. 1 brak danych z powodu odmowy zarządu strefy; w rub. 5 stan na koniec września 1999 r. Uwaga: dane dla 1998 r. 1999 r. są podane narastająco.    Bezsprzecznymi liderami wśród stref pierwszej grupy, podobnie jak w 1998 r., były Euro-Park Mielec i strefa katowicka. Obszar zajmowany przez pierwszą ze stref już w 1998 r. był wykorzystany w przeszło 90%. Natomiast drugiej z wymienionych stref - przekroczył w 1999 r. 40% wykorzystania. Na trzecie miejsce zdecydowanie wysunęła się w 1999 r. strefa wałbrzyska, której powierzchnia jest już wykorzystana w 37%.    Również wałbrzyska strefa wykazała się w 1999 r. najwyższym tempem wzrostu tego wskaźnika, bo aż o 25 punktów procentowych, co oznacza trzykrotny wzrost powierzchni przeznaczonej do zagospodarowania w ubiegłym roku w stosunku do stanu na koniec 1998 r. Dla porównania następna strefa pod względem dynamiki wykorzystania gruntów w omawianym okresie - łódzka - osiągnęła zaledwie 9-punktowy przyrost tego wskaźnika. Wzrost wykorzystania powierzchni wałbrzyskiej strefy wynika ze znacznego przyrostu liczby firm, które uzyskały w 1999 r. zezwolenie na podjęcie działalności gospodarczej.    Jednocześnie warto zwrócić uwagę na fakt, że najsłabsza pod względem wykorzystania powierzchni strefy - strefa tarnobrzeska - okazała się najlepsza w 1999 r. pod względem dynamiki wzrostu liczby firm, które rozpoczęły działalność produkcyjną w ubiegłym roku.    Największy przyrost miejsc pracy nastąpił w strefach: katowickiej (2163), wałbrzyskiej (1800) i mieleckiej (1020).    Z kolei zdecydowany wzrost wielkości inwestycji w 1999 r. obserwuje się w strefie legnickiej (ponadczterokrotny) i tarnobrzeskiej (ponaddwukrotny), co w pierwszym przypadku spowodowało utworzenie około 900 miejsc pracy, gdy do 1998 r. nie utworzono tam jeszcze ani jednego.    Najlepsze perspektywy, biorąc pod uwagę liczbę firm posiadających zezwolenie i planujących podjęcie produkcji w roku 2000 i w dalszych latach, mają strefy katowicka, wałbrzyska i łódzka. Warto podkreślić, że w przypadku strefy mieleckiej ekstensywne możliwości rozwoju tej strefy w zasadzie są na wyczerpaniu ze względu na prawie całkowite wykorzystanie terenów, które można by przeznaczyć pod nowe inwestycje.    Natomiast odnośnie do strefy starachowickiej wydaje się, że nie można wyciągać wniosków co do sytuacji tej strefy na podstawie danych zawartych w tablicach, z których to wynika, że strefa, podobnie jak w roku 1998, słabo zaistniała. Dane w tablicach 2, 3 i 4 dotyczą firm, które wymagają zezwolenia. Natomiast w tej strefie, obok 8 firm posiadających zezwolenie, działają 52 firmy, które nie wymagają zezwolenia, a w ostatnim okresie, co warto podkreślić, powstało w nich ponad 850 nowych miejsc pracy. Sprawiedliwa ocena tej strefy wymaga więc podjęcia szczegółowych badań nad specyfiką funkcjonowania tej strefy, gdzie większość stanowią firmy, które nie korzystają ze zwolnień, które przysługują przedsiębiorstwom posiadającym zezwolenie.    Na zakończenie przeglądu zmian, jakie miały miejsce w funkcjonowaniu stref pierwszej grupy, należy zauważyć, że w strefach łódzkiej i legnickiej, w których nie podjęto w roku 1998 działalności produkcyjnej, w roku 1999 nastąpiło uruchomienie produkcji w czterech firmach w każdej ze stref.    Liderem drugiej grupy stref utworzonych na terenach słabo zainwestowanych jest niewątpliwie strefa suwalska (pomimo że planowane nakłady inwestycyjne i zatrudnienie były w 1999 r. niższe niż w 1998 r. na skutek utraty przez niektóre z firm zezwoleń, czego nie zrekompensowały w pełni nowo wydane zezwolenia). Może ona nawet skutecznie konkurować pod względem zwłaszcza udzielonych zezwoleń nawet z takimi potentatami, jak strefy katowicka czy mielecka. W strefach, które jeszcze w 1998 r. nie zaistniały, jak żarnowiecka i kamiennogórska, w 1999 r. podjęły już produkcję pierwsze firmy. Również podjęto produkcję w strefach tczewskiej i warmińsko-mazurskiej, które były zaliczone do stref o minimalnym stopniu zafunkcjonowania w 1998 r. Nastąpił także pewien postęp w rozwoju strefy słupskiej. Jedyna strefa, gdzie nie podjęto jeszcze produkcji w ani jednym przedsiębiorstwie, jest strefa kostrzyńsko-słubicka, ale z liczby uzyskanych zezwoleń i z planów na lata następne wynika, że już w roku bieżącym podejmie produkcję 5, a w następnych latach kolejnych 6 firm.    Strefa pod nazwą Krakowski Park Technologiczny, która z racji swego charakteru nie kwalifikuje się do żadnej z dwóch omawianych grup, miała i nadal ma trudności z funkcjonowaniem. Powstała ona w oparciu o dwie uczelnie krakowskie i jedną hutę. Trudność polega na niedopasowaniu przepisów ustawy o SSE do charakteru tej instytucji, która faktycznie powinna być jednostką innowacyjną. Celem funkcjonowania tej strefy jest rozwijanie wysoko zaawansowanych technologii przy wykorzystaniu istniejącego potencjału naukowo-badawczego oraz pomoc w rozwoju i restrukturyzacji istniejących przedsiębiorstw. Jest to więc typowa działalność usługowa. Natomiast zwolnienia podatkowe przysługują firmom prowadzącym działalność inwestycyjną i następnie produkcyjną. Niemniej w 1999 r. wydano dwa pierwsze zezwolenia i prowadzone są negocjacje z kilkoma następnymi firmami. Jednakże wydaje się, że należy rozważyć, czy rzeczywiście Krakowski Park Technologiczny powinien funkcjonować jako strefa. Przykładowo w Poznaniu działa już z powodzeniem park technologiczny bez gorsetu w postaci przepisów o SSE. Być może zdjęcie tego gorsetu z Krakowskiego Parku Technologicznego ułatwiłoby i uaktywniło jego funkcjonowanie.    Podsumowując można stwierdzić, że w 1999 r.:    - nastąpił pewien postęp w zakresie rozwoju stref; jest on przede wszystkim widoczny w strefach zaliczonych do pierwszej grupy, ale trzeba podkreślić, że jest to nadal, dla większości stref, faza wstępnego zagospodarowania;    - w przypadku stref zaliczonych do grupy drugiej wszystkie strefy wyszły z tzw. fazy zerowej, ale wchodzenie w fazę rozwojową będzie wymagało jeszcze pewnego czasu ze względu na niewielką z reguły atrakcyjność dla inwestorów, spowodowaną słabym stopniem zainwestowania terenu samych stref, jak i ich otoczenia (nadal występują braki w zakresie podstawowej infrastruktury);    - w dwóch strefach nie podjęto żadnych działań, które świadczyłyby o możliwości ich funkcjonowania - dotyczy to stref częstochowskiej i Technoparku Modlin;    - nadal występowały trudności w aktywnym funkcjonowaniu Krakowskiego Parku Technologicznego, spowodowane nieadekwatnością przepisów o strefach do charakteru tej jednostki.    2. Wpływ stref na otoczenie regionalne w 1999 r. w porównaniu z sytuacją w roku 1998.    Generalnie z przeprowadzonego rozpoznania wynika, że wpływ stref na otoczenie regionalne był i jest nadal bardzo nieznaczny.    Powodem tego stanu rzeczy jest to, że ich okres funkcjonowania jest bardzo krótki w porównaniu z okresem, na który zostały powołane (głównie na 20 lat). Najstarsza strefa w Mielcu funkcjonuje od 4 lat, dwie strefy - od 3 lat, a pozostałe czternaście - nie więcej niż 2 lata. W związku z tym oddziaływanie stref na ich otoczenie jest nadal bardziej potencjalne niż faktyczne. Zwłaszcza odnosi się to stwierdzenie do stref, w których rozpoczęło działalność zaledwie kilku przedsiębiorców, a takich, jak wynika z tablicy 2, jest większość. To powoduje, że liczba zatrudnionych w strefach nie przedstawia się zbyt imponującą, gdyż łącznie nie osiąga nawet 20 tys. osób. W stosunku do zarejestrowanej w 1998 r. liczby bezrobotnych w kraju łączna liczba zatrudnionych w strefach stanowi zaledwie 1%. Natomiast w regionie o największym skupieniu stref i wyższej od średniej krajowej stopie bezrobocia, tzn. w woj. dolnośląskim, liczba zatrudnionych w strefach stanowi zaledwie 2% w stosunku do liczby bezrobotnych.    Niewątpliwie, aby obiektywnie ocenić rolę stref dla regionów, w których zostały one powołane, należy poczekać jeszcze od 2 do 3 lat, w zależności od aktualnego stopnia zaawansowania rozwoju danej strefy.    W chwili obecnej można jedynie stwierdzić, że w strefach:    - w fazie inwestowania z regionu wykorzystywany jest potencjał firm projektowych, prawniczych, konsultingowych, transportowych i budowlanych, a także świadczących usługi w dziedzinie doradztwa, pośrednictwa pracy i informatyki, ale nie jest to regułą; na przykład częstą praktyką wśród firm zagranicznych jest kooperacja z przedsiębiorstwami kraju pochodzenia inwestora - dotyczy to zwłaszcza sprowadzania surowców; również firmy działające w strefach współpracują z firmami z innych regionów kraju,    - powstające w strefach firmy zatrudniają generalnie pracowników zamieszkałych w najbliższym otoczeniu przedsiębiorstwa.    Powyższe obserwacją odnoszą się zarówno do roku 1999, jak i do poprzedniego. W ciągu ostatniego roku nie zaobserwowano w tym względzie żadnych istotnych nowych tendencji.    Należy zaznaczyć, że zbieranie informacji dotyczących wpływu stref na ich otoczenie nie leży w kompetencjach zarządów stref ani żadnej innej instytucji. W celu faktycznego rozeznania wpływu stref na ich otoczenie należy zlecić podjęcie badań nad niniejszą problematyką wyspecjalizowanemu w analizach regionalnych i gospodarczych instytutowi (np. Instytutowi Badań nad Gospodarką Rynkową).    Podsumowanie i wnioski.    1. W ciągu 1999 r. zauważalny jest pewien postęp w funkcjonowaniu stref; dotyczy to zwłaszcza strefy Euro-Park Mielec, katowickiej, wałbrzyskiej i suwalskiej; nie zaobserwowano żadnych istotnych zmian w tendencjach w tym względzie, w porównaniu; nie zaobserwowano żadnych istotnych zmian w tendencjach w tym względzie w porównaniu z rokiem 1998; w dwóch strefach nie wydano żadnego zezwolenia - dotyczy to Technoparku modlińskiego oraz strefy częstochowskiej; natomiast istotne wydaje się, że strefy, które w roku 1998 nie zaistniały albo zaistniały w bardzo niewielkim stopniu, zaczynają wychodzić ze wstępnej fazy organizacyjnej - do nich należą zwłaszcza następujące strefy: kamiennogórska, żarnowiecka, tczewska i warmińsko-mazurska.    2. Trudności w rozwoju stref wiążą się głównie z:    - niepewnością co do uregulowań prawnych, a co za tym idzie i ich stabilnością; niedostosowaniem przepisów dotyczących SSE do takich form organizacyjnych jak Krakowski Park Technologiczny;    - przyjęciem przez Radę Ministrów w czerwcu 1999 r. stanowiska w sprawie kierunków i harmonogramu działania na rzecz dostosowania funkcjonowania SSE do przepisów obowiązujących w Unii Europejskiej, zgodnie z którym zezwolenia na dotychczasowych warunkach będą wydawane w strefach do 31 grudnia 2000 r.; wpłynęło to hamująco na dopływ inwestorów do stref; od tego momentu zauważono pewne zahamowanie dopływu inwestorów do stref, a w niektórych przypadkach spowodowało to nieprzystąpienie ich do już przygotowanego przetargu;    - nieuregulowanymi w niektórych przypadkach stosunkami własnościowymi gruntów lub niewłaściwym wyborem terenów pod strefę (dotyczy to zwłaszcza częstochowskiej strefy oraz modlińskiego Technoparku, a także strefy kamiennogórskiej),    - słabym zainwestowaniem terenów przeznaczonych pod strefy i brakiem środków na infrastrukturę (co było powodem małej atrakcyjności stref zwłaszcza zaliczonych do drugiej grupy).    3. Wpływ na otoczenie regionalne stref jest nadal nieznaczny, a ponadto istnieją trudności w rozpoznaniu sytuacji; przyczyną jest zbyt krótki okres funkcjonowania stref i zbyt mała, dotychczas, skala zjawiska.    4. Wydaje się, że analiza wpływu stref na ich otoczenie regionalne powinna się rozpocząć w 2-3 lata od momentu rozpoczęcia produkcji przez znaczącą liczbę firm, które zajmowałyby co najmniej 50% powierzchni danej strefy; badania winny być prowadzone przez profesjonalną firmę, np. instytut, i nie częściej niż co dwa lata, a termin jego realizacji należałoby ustalić na koniec I kwartału, ze względu na termin przeprowadzania podsumowania wyników przez strefy i działające w nich firmy.