Debaty sejmowex906 Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie dostępności usług medycznych

   W odpowiedzi na interpelację pana posła Stanisława Steca, przekazaną przy piśmie znak: SPS-0202-6265/01 z dnia 12 kwietnia 2001 r., w sprawie dostępności usług medycznych, z upoważnienia prezesa Rady Ministrów, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień.    Odnosząc się do podniesionej w piśmie pana posła kwestii związanej z utrudnionym dostępem do lekarzy specjalistów, uprzejmie wyjaśniam, iż zgodnie z generalną zasadą wyrażoną w art. 58 ust. 1 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (DzU nr 28, poz. 153, z późn. zm.) świadczenia ambulatoryjne z zakresu specjalistycznej opieki zdrowotnej są udzielane ubezpieczonym na podstawie skierowania lekarza ubezpieczenia zdrowotnego. To rozwiązanie systemowe powoduje, iż niemożliwe jest (poza kilkoma wyjątkami zawartymi w dalszej treści cyt. przepisu) korzystanie z usług medycznych specjalistów w inny sposób aniżeli wskazany w omawianym zapisie.    Jednocześnie uprzejmie informuję, iż jednym z fundamentów wprowadzonej z początkiem 1999 r. reformy ochrony zdrowia jest rola lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, docelowo o specjalizacji lekarza rodzinnego. Lekarz podstawowej opieki zdrowotnej jest ogniwem racjonalizującym korzystanie ze świadczeń zdrowotnych, m.in. poprzez przejęcie części funkcji i kompetencji, jakie przed reformą spełniali lekarze specjalistycznej ambulatoryjnej opieki zdrowotnej. Przed wdrożeniem reformy systemu ochrony zdrowia, w zależności od rodzaju dolegliwości, pacjent był kierowany od razu lub ˝sam się kierował˝ do lekarza specjalisty, przy czym najczęściej były to sytuacje, w których wystarczała diagnoza i leczenie lekarza podstawowej opieki. Dlatego też porady związane z okresową kontrolą, przedłużaniem stosowanego leczenia, potwierdzaniem diagnozy innych specjalistów i inne mniej efektywne świadczenia medyczne powinny odbywać się w podstawowej opiece zdrowotnej. Należy podkreślić, że to właśnie lekarz podstawowej opieki zdrowotnej decyduje, czy stan zdrowia pacjenta pozwala na dalsze leczenie (konsultację) specjalistyczne, czy też wymaga skierowania do szpitala.    Uprzejmie informuję, iż część kas chorych zastosowała system kapitacyjnego finansowania porad specjalistycznych, przekazując pieniądze na ten cel do lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej, zachęcając w ten sposób do odpowiedniego gospodarowania wydatkami, nie ograniczając porad. Jednak ten rodzaj finansowania wzbudził niesłuszne podejrzenie o ograniczanie dostępu do badań (niewydawanie skierowań) i pozostawianie w ten sposób zaoszczędzonych pieniędzy w rodzimym zakładzie zdrowotnym. Dlatego też niektóre kasy chorych zakontraktowały oddzielnie ambulatoryjne porady specjalistyczne. Jednak i ten system wykazuje swoje wady. Najczęstsze z nich to sytuacje, gdy lekarz podstawowej opieki, który w tym systemie nie racjonalizuje finansowania porad specjalistycznych, z różnych powodów (może to być nieprzestrzeganie czasu pracy, nadmiar pracy lub wyraźne żądanie pacjenta, któremu ulega lekarz) kieruje w nieuzasadnionych sytuacjach dużą ilość chorych do lekarzy specjalistów, co powoduje wydłużenie czasu oczekiwania na te świadczenia. Problemy z tym związane powstają również z powodu złej organizacji pracy w zakładach udzielających porad specjalistycznych. Kolejnym powodem jest niechęć udzielania informacji o innych ˝konkurencyjnych˝ specjalistycznych zakładach opieki zdrowotnej, gdzie prawdopodobnie kolejki będą mniejsze (bo przecież wiązałoby się to z utratą pieniędzy za nieudzielone świadczenie).    Wydłużanie się kolejek do niektórych specjalistów wiąże się również z kolejną podstawową zasadą, na której została oparta reforma ochrony zdrowia, a mianowicie wolnym wyborze lekarza, w tym wyborze lekarza specjalisty spośród lekarzy ubezpieczenia zdrowotnego współpracujących z kasą chorych, do której ubezpieczony należy. Naturalne jest, że do specjalistów o większej renomie zawodowej i posiadających większe zaufanie pacjentów udaje się większa liczba chorych i czas oczekiwania na poradę wydłuża się.    Poprawa opisywanych powyżej niedoskonałości funkcjonowania ambulatoryjnej opieki zdrowotnej leży w gestii kasy chorych, która poprzez kontrole świadczeniodawców i wydawanych na tej podstawie zaleceń powinna wymuszać reorganizację lub wykluczać z systemu źle funkcjonujące zakłady opieki zdrowotnej.    Reasumując, należy zaznaczyć, że reforma ochrony zdrowia jest procesem wieloletnim, stopniowym, wymagającym dostosowywania się zarówno świadczeniodawców, jak i świadczeniobiorców do nowych warunków funkcjonowania i zmian (wzrostu) oczekiwań społecznych. Pierwsze lata są zawsze najtrudniejsze i wymagają wytężonej pracy wszystkich podmiotów mających wpływ na ich przebieg. W trwającym procesie może dochodzić do wielu przejściowych trudności, ale rozpoczęte zmiany powinny być kontynuowane, zwłaszcza iż w poprzednim systemie kondycja ochrony zdrowia, w tym dostępność do lekarzy specjalistów, były na niższym poziomie niż obecnie, co potwierdzają badania niezależnych instytucji.    Z poważaniem    Sekretarz stanu    Tomasz Grottel    Warszawa, dnia 2 maja 2001 r.