Debaty sejmowex906 Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie zagrożenia upadłością rzemieślników artystycznych

   Szanowny Panie Marszałku! W związku z interpelacją pani poseł Sylwii Pusz w sprawie zagrożenia upadłością rzemieślników artystycznych, przekazaną przy piśmie znak SPS-0202-10116/05 z dnia 25 maja 2005 r., przedstawiam, co następuje:    W chwili obecnej nie ma działań na szczeblu ogólnopolskim, które polegałyby na promocji ginących zawodów i wykonujących te zawody rzemieślników, kształceniu osób bezrobotnych w zakresie wykonywania tychże zawodów i szerokim wspieraniu działalności gospodarczej w tym zakresie.    Polityka rządu koncentruje się przede wszystkim na podkreśleniu znaczenia konkurencyjności i innowacyjności jako warunków rozwoju polskich przedsiębiorstw. W związku z tym oferowane jest wsparcie dla wszystkich przedsiębiorców w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego Wzrost Konkurencyjności Przedsiębiorstw (SPO WKP), na którego realizację przeznaczono ok. 683 mln euro z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz ok. 234 mln euro z budżetu państwa. Beneficjentami określonych działań tego programu mogą być mali i średni przedsiębiorcy oraz mikroprzedsiębiorcy, wykonujący działalność gospodarczą od co najmniej 3 lat lub których działalność jest oparta o wykorzystanie zaawansowanych technologii o znaczącym potencjale rynkowym. W ramach poszczególnych działań programu przewiduje się udzielanie dotacji na usługi doradcze, np. doradztwo w zakresie zasad prowadzenia przedsiębiorstwa na terytorium Unii Europejskiej, doradztwo w zakresie jakości, doradztwo w zakresie innowacji i nowych technologii, udzielanie dotacji inwestycyjnych na projekty badawcze, podejmowanie nowych inwestycji lub tworzenie nowych miejsc pracy związanych z nowymi inwestycjami, dofinansowanie udziału w zagranicznych targach i wystawach, wsparcie na przedsięwzięcia w zakresie dostosowywania przedsiębiorstw do wymogów ochrony środowiska.    Ponadto mikroprzedsiębiorcy mogą także otrzymać wsparcie doradcze i inwestycyjne w ramach Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego (ZPORR). Przykładowo może ono dotyczyć opracowania strategii umieszczenia produktu na nowych rynku zbytu czy zdobycia nowej grupy klientów, a w przypadku dotacji inwestycyjnych wiązać się z utworzeniem, rozbudową lub nabyciem przedsiębiorstwa, rozszerzeniem zakresu działalności gospodarczej lub modernizacją środków trwałych.    Rzemiosło artystyczne jest specyficzną działalnością gospodarczą. Dotyczy ona w dużej mierze zawodów wytwarzających dobra zaliczane raczej do dziedzictwa narodowego, a więc mających znaczenie bardziej kulturotwórcze niż ekonomiczne. W związku z tym instrumenty wpierające tę branżę powinny w całości uwzględniać jej wyjątkowy charakter. Wydaje się, że inicjatywy najpełniej odpowiadające na problemy w tym zakresie powinny powstawać w środowisku rzemieślników. Państwo zaś przy pomocy swoich uprawnień ustawodawczych i wykonawczych może zapewnić wprowadzenie tych propozycji w życie.    Związek Rzemiosła Polskiego jest ogólnokrajową reprezentacją środowiska rzemieślników. Jest to z jednej strony reprezentacja tegoż środowiska wobec państwa, a z drugiej, dobra płaszczyzna do wypracowywania propozycji w zakresie wspierania poszczególnych branż rzemiosła. Polityka organizacji rzemiosła skierowana na działania tego rodzaju mogłaby w znacznym stopniu przyczynić się do podniesienia konkurencyjności małych firm na terenach wiejskich, tworzenia nowych miejsc pracy np. w firmach działających w zakresie prac związanych z renowacją obiektów zabytkowych, co z kolei w znacznym stopniu wpływa na zachowanie tradycji i dziedzictwa kulturowego. Jako przykład takich inicjatyw można wskazać działania Związku Rzemiosła Polskiego, który, we współpracy z Zarządem Fundacji ˝Cepelia˝ Polska Sztuka i Rękodzieło, przy okazji kolejnych nowelizacji ustawy o podatku od towarów i usług, wielokrotnie występował do Sejmu RP o utrzymanie preferencyjnej stawki VAT dla jak najszerszej grupy wyrobów rękodzieła i rzemiosła ludowego i artystycznego.    Obecnie obowiązująca stawka VAT dla działalności rzemieślniczej wynosi 7% i dotyczy tych grup wyrobów rzemiosła ludowego i artystycznego, które posiadają atest Krajowej Komisji Artystycznej i Etnograficznej.    Przed majem 2004 r. znacznie większa grupa wyrobów artystycznych podlegała stawce VAT w wysokości 3%. W latach wcześniejszych dla wyrobów rękodzieła i rzemiosła ludowego i artystycznego przyznano zwolnienie od VAT z prawem do zwrotu podatku naliczonego wynikającego z zakupów służących tej działalności. Tym samym nie mogę zgodzić się z przedstawionym w interpelacji stwierdzeniem, że zlikwidowano zerową stawkę VAT dla wyrobów rzemiosła artystycznego, zastępując ją stawką 22-procentową, gdyż znaczna część tych wyrobów, jak wspomniano wyżej, objęta jest obecnie stawką 7-procentową, choć nie obejmuje ona grupy wyrobów rzemiosła artystycznego, takich jak wyroby złotnicze, meble stylowe, witraże, i wszystkich usług napraw i renowacji przedmiotów zabytkowych.    Polityka rządu, z jednej strony ukierunkowana jest na zapewnienie wszystkim uczestnikom obrotu gospodarczego swobody prowadzenia działalności, a wspieranie przedsiębiorców nie może zaburzać mechanizmu konkurencji. Z drugiej strony specyfika rzemiosła artystycznego wymaga szczególnych instrumentów wsparcia, jako że jest to działalność gospodarcza szczególnego rodzaju, dotycząca głównie zawodów wymierających (kowalstwo, snycerstwo, rusznikarstwo, garncarstwo).    W latach ubiegłych istniały formy wspierania przez państwo tych rodzajów działalności gospodarczej. Wspomniany w interpelacji tytuł mistrza rzemiosła artystycznego nadawany był przez ministra kultury i sztuki wyróżniającym się rzemieślnikom artystom, na mocy uchwały Nr 127 Rady Ministrów z 19 sierpnia 1977 roku w sprawie rozwoju rzemiosł artystycznych. Tytuł ten dawał całej pracowni tak wyróżnionego rzemieślnika różnego rodzaju ulgi i ułatwienia w prowadzeniu działalności. Po roku 1989 uchwała przestała obowiązywać, tym samym zaniechano nadawania tytułu mistrza rzemiosła artystycznego. Z informacji przekazanych przez Związek Rzemiosła Polskiego wynika, że środowisko rzemieślników popiera inicjatywę przywrócenia tytułu mistrza rzemiosła artystycznego na zasadach podobnych do obowiązujących przed rokiem 1990.    Biorąc pod uwagę wspomniany wyżej aspekt kulturotwórczy, wynikający z przynależności rzemiosła artystycznego do dziedzictwa narodowego, warto byłoby rozważyć możliwość włączenia się resortu kultury do działań tworzących strategię pomocy dla tej grupy przedsiębiorców. Taki punkt widzenia przyjęły niektóre kraje Unii Europejskiej, np. Francja czy Hiszpania, gdzie rzemiosło jako takie zaliczane jest w dużej mierze do działalności związanej z tradycją i kulturą, a zabezpieczenie jego ekonomicznej i socjalnej ciągłości uzyskiwane jest poprzez działania promujące i umożliwiające rozwijanie przedsiębiorczości i szkolenia w zakresie tradycyjnych i niejednokrotnie ginących zawodów.    W związku z powyższym minister gospodarki i pracy zwróci się do ministra kultury oraz do ministra finansów z pytaniem o możliwości podjęcia wspólnych działań zmierzających do podniesienia rangi unikalnych zawodów artystycznych i stworzenia dobrego systemu wspierania i ochrony rzemiosł artystycznych. Niezależnie od tej inicjatywy pragnę poinformować, że w przygotowanych właśnie w MGiP założeniach do ˝Kierunków działań Rządu dla rozwoju przedsiębiorczości oraz małych i średnich przedsiębiorstw w latach 2007-2013˝ wśród działań wspierających rozwój przedsiębiorstw na rynku europejskim została między innymi przewidziana pomoc doradcza i finansowa dla rzemiosła artystycznego.    Z poważaniem    Sekretarz stanu    Małgorzata Ostrowska    Warszawa, dnia 6 lipca 2005 r.