Debaty sejmowex906 Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie jakości uprawianego w Polsce oraz importowanego na polski obszar celny tytoniu, jak również innych aspektów produkcji papierosów przez polskie fabryki tytoniowe

   Szanowny Panie Marszałku! W związku z interpelacją pana Zbigniewa Nowaka, posła na Sejm RP, w sprawie tytoniu genetycznie zmodyfikowanego TN 90, przekazuję uprzejmie panu marszałkowi wyjaśnienia dotyczące poszczególnych pytań:    Czy nasiona TN 90 importowane do Polski posiadają stosowne zezwolenie, kiedy i dla jakich firm je wydano?    Zgodnie z art. 66 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 24 listopada 1995 r. o nasiennictwie (DzU z 2001 r. nr 53, poz. 563) import kwalifikowanego materiału siewnego odmian niewpisanych do rejestru odmian odbywa się na podstawie zgody wydanej przez ministra rolnictwa i rozwoju wsi.    Decyzję o dopuszczeniu do obrotu kwalifikowanego materiału siewnego ww. odmiany tytoniu otrzymał:    - Universal Leaf Tobacco Poland Spółka z o.o. - 16.03.1999 r.,    - Philip Morris Polska SA - 20.12.1999 r. (na obrót w 2000 r.),    - Universal Leaf Tobacco Poland Spółka z o.o. - 09.02.2000 r.    W dniu 22 marca 2000 r. odmiana tytoniu TN 90 została wpisana do rejestru odmian i może być wprowadzana do obrotu bez zgody ministra rolnictwa i rozwoju wsi, zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 listopada 1995 r. o nasiennictwie.    Czy i kiedy ostatnio nasiona tej marki importowane przez polskie koncerny tytoniowe były badane na obecność GMO przez graniczne inspekcje do tego powołane? Jakie były to inspekcje?    Czy i kiedy, przez które inspekcje był badany importowany przez koncerny papierosowe tytoń lub jego mieszanki na obecność GMO? Jeżeli był badany, to proszę podać nazwę koncernów i termin badań.    Kwalifikowany materiał siewny tytoniu odmiany Tennessee 90 był importowany w latach 1999 i 2000.    W 1999 r. obowiązywało prawo w zakresie GMO wynikające z art. 37a ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska, które przewidywało, że podmiot zamierzający wprowadzić na terytorium Polski GMO musi uzyskać zgodę ministra ochrony środowiska. Wg informacji, jakimi dysponuje MRiRW, sytuacja taka nie miała miejsca.    Obecnie zasady postępowania w Polsce z GMO są regulowane ustawą z dnia 22 czerwca 2001 r. o organizmach genetycznie zmodyfikowanych (DzU nr 76, poz. 811), która weszła w życie 26 października 2001 r. Zakres dotyczący GMO w Polsce należy do właściwości ministra środowiska, który sprawuje nadzór i kontrolę oraz wydaje zgodę na zamierzone uwalnianie GMO do środowiska, zamknięte użycie (głównie laboratoria badawcze) oraz zezwolenia na wprowadzanie do obrotu i przewóz przez granicę.    Art. 47 cyt. ustawy wprowadził obowiązek oznakowania produktów GMO. Dotyczy to zarówno np. nasion rośliny transgenicznej znajdujących się w obrocie na terytorium Polski, jak również sprowadzanych z zagranicy.    Pełna informacja o dopuszczeniach do obrotu GMO na terytorium Polski znajduje się w Ministerstwie Środowiska. Nasiona transgeniczne tytoniu TN 90 (GMO) nie były zgłoszone do Ministerstwa Środowiska i w związku z tym nie mogą znajdować się w obrocie na terytorium Polski. Każde ich wprowadzenie do obrotu i do środowiska (wysiew) jest naruszeniem prawa i będzie karane z mocy ustawy.    Importowane do Polski nasiona tytoniu odmiany TN 90 oraz tytoń nie były badane pod kątem ich genetycznej modyfikacji. Jeżeli pan poseł dysponuje uwierzytelnionymi dokumentami potwierdzającymi genetyczną modyfikację nasion wspomnianej odmiany, sugeruję przekazanie tych dokumentów ministrowi środowiska.    Art. 11 cyt. ustawy przewiduje przeprowadzanie kontroli na zlecenie ministra środowiska w celu ustalenia, czy podmiot, który może mieć do czynienia z GMO, nie narusza zasad ustawy. Zlecenia takie może wykonywać Inspekcja Nasienna, Inspekcja Skupu i Przetwórstwa Artykułów Rolnych, Inspekcja Ochrony Roślin.    Czy istnieje Polska Norma określająca skład fizyko-chemiczny uprawianego w Polsce lub importowanego do Polski tytoniu np. na zawartość nikotyny, węglowodorów, azotu?    Nie istnieje Polska Norma określająca wymagania odnośnie do cech fizykochmiecznych dla tytoni uprawianych w Polsce lub importowanych, natomiast istnieją metodyczne normy badań tytoniu.    Ustalenie wymagań dla tytoniu pozostaje w gestii kontrahentów. W umowach kontraktacji zawieranych pomiędzy plantatorami a zakładem przetwórczym wymagania dotyczą zasad klasyfikacji tytoniu w zakresie wilgotności, rodzaju liści, barwy, dojrzałości, struktury, elastyczności, grubości oraz dopuszczalnych uszkodzeń mechanicznych i chorobowych. Rozstrzygnięcie w przypadku wątpliwości co do jakości surowca powinno nastąpić w oparciu o deklarację wymagań określonych przez kontrahentów w relacji dostawca-odbiorca. Centralne Laboratorium Przemysłu Tytoniowego w sprawach spornych wykonywało ekspertyzy na podstawie badań cech fizykochemicznych. Uzyskane wyniki pozwalały na stwierdzenie zgodności stanu faktycznego z deklaracją tożsamościową tytoniu.    Również w krajach UE zapis o minimalnych wymaganiach jakościowych oraz o zobowiązaniu plantatora do dostarczenia przetwórcy surowca tytoniowego odpowiadającego tym wymaganiom znajduje się w umowie kontraktacji. Istnieje także definicja minimalnych wymagań jakościowych dla tytoniu, których spełnienie jest warunkiem zakwalifikowania tego tytoniu do premii (dopłata do kg). Są jednak przypadki zakupu przez przetwórców surowca o jakości niekwalifikującej go do wypłaty premii.    Kiedy i czy w ogóle, przez jakie inspekcje był badany w tym zakresie uprawiany w Polsce lub importowany tytoń?    Do 1996 r. kontrola standaryzacyjna tytoniu była dokonywana przez inspektorów CIS na zgodność z wymaganiami jakościowymi zamieszczonymi w kontraktach. Wraz z prywatyzacją zakładów tytoniowych nowi właściciele zgłaszali zastrzeżenia co do możliwości wglądu inspektorów CIS w treść kontraktów. Wynikało to być może z faktu, iż dobór tytoniu i jego jakość daje pewne informacje o składzie recepturowym mieszanek tytoniowych używanych do produkcji papierosów. Zapisy ustawy z dnia 12.09.1996 r. o państwowym nadzorze standaryzacyjnym towarów rolno-spożywczych w obrocie z zagranicą (DzU nr 124, poz. 584) zmieniają punkt odniesienia ocen jakości handlowej dokonywanych przez inspektorów CIS - stają się nimi: ˝cechy towaru ustalone w normach i przepisach międzynarodowych lub kraju przeznaczenia, dotyczące właściwości organoleptycznych i fizykochemicznych oraz określone wymaganiami w zakresie klasyfikacji, opakowania, prezentacji, znakowania, przechowywania i transportu, a nieobjęte wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi i fitosanitarnymi˝. W związku z tym, iż brak jest jednolitych przepisów międzynarodowych określających wymagania jakościowe tytoniu, towar ten nie został umieszczony w wykazie towarów podlegających ocenie jakości.    Czy znany jest Ministerstwu Rolnictwa i Rozwoju Wsi powód zmniejszenia się rokrocznie, od momentu zastosowania tych nasion, wydajności plantacji tytoniowych? Wg niektórych informacji wydajność ta po zastosowaniu nasion TN 90 spadła w ostatnich latach o blisko 30%, a nadto rolnicy mają problemy z uzyskaniem odpowiedniej barwy. Są też przypadki, że w inspektach po wysadzeniu ograniczonej ilości nasion nasiona te nie wschodzą, obniżając tym samym wydajność z hektara.    Ministerstwu Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie są znane przypadki zmniejszenia plonów lub występowania innych niekorzystnych okoliczności w wyniku zastosowania nasion TN 90.    Wysokość plonów tytoniu w dużym stopniu zależy od warunków meteorologicznych. W niektórych rejonach uprawy na skutek wystąpienia nadmiernych opadów, powodzi lub gradu, a także chorób (brązowa plamistość tytoniu wywołana wirusem Lycopersicum virus 3) miało miejsce znaczne obniżenie plonów tytoniu. Dotyczyło to wszystkich typów tytoniu, nie tylko Burleya.    Jeśli chodzi o wyjaśnienie sprawy badania gotowego produktu, importowanego tytoniu lub jego mieszanek na obecność dopuszczonych chemikaliów oraz stosowania do produkcji papierosów substancji powodujących synergistyczny efekt z nikotyną, uważam, iż adresatem tych pytań powinien być minister zdrowia.    Z wyrazami szacunku    Sekretarz stanu    Józef Jerzy Pilarczyk    Warszawa, dnia 12 marca 2002 r.