Debaty sejmowex906 Kadencja

Interpelacja w sprawie projektu ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego

   Szanowny Panie Ministrze! Ustawa z dnia 26 listopada 1998 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999 i 2000 (DzU z 1998 r. nr 150, poz. 983 i nr 162, poz. 1119) oraz ustawa z dnia 13 października 2000 r. o zmianie ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999 i 2000 oraz niektórych innych ustaw (DzU z 2000 r. nr 95, poz. 1041) określają w art. 1 ust. 1 w odniesieniu do jednostek samorządu terytorialnego:    1) źródła dochodów,    2) zasady ustalania subwencji ogólnych,    3) zasady i tryb przekazywania subwencji ogólnych,    4) zasady i tryb udzielania dotacji.    W Polsce na samorząd terytorialny składają się zgodnie z reformą administracyjną wprowadzoną w życie z dniem 1 stycznia 1999 r., gminy, powiaty i województwa. Zgodnie z art. 3 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego dochodami gminy są:    1) wpływy z ustalonych i pobieranych na podstawie odrębnych ustaw podatków:    a) od nieruchomości,    b) rolnego,    c) leśnego,    d) od środków transportowych,    e) od działalności gospodarczej osób fizycznych, opłacanego w formie karty podatkowej,    f) od spadków i darowizn,    g) od posiadania psów,    h) od czynności cywilnoprawnych;    2) wpływy z opłat:    a) skarbowej,    b) eksploatacyjnej, w części określonej w ustawie z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze (DzU z 1994 r. nr 27, poz. 96, z późn. zm),    c) lokalnych uiszczanych na podstawie ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (DzU z 1991 r. nr 9, poz. 31 i nr 101, poz. 444 z późn. zm.),    d) innych pobieranych na podstawie odrębnych ustaw, o ile te ustawy stanowią, że jest to dochód gminy;    3) udziały w podatkach stanowiących dochód budżetu państwa w wysokości:    a) 27,6% wpływów z podatku dochodowego od osób fizycznych, zamieszkałych na terenie gminy, ustalonych w sposób określony w art. 5,    b) 5% wpływów z podatku dochodowego od osób prawnych i jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, posiadających siedzibę na terenie gminy, z zastrzeżeniem art. 7;    4) subwencja ogólna;    5) dochody uzyskiwane przez jednostki budżetowe gmin oraz wpłaty od zakładów budżetowych i gospodarstw pomocniczych jednostek budżetowych gminy;    6) dotacje celowe z budżetu państwa na zadania z zakresu administracji rządowej zlecone gminie oraz inne zadania zlecone ustawami;    7) odsetki od środków finansowych gminy, gromadzonych na rachunkach bankowych;    8) dochody z majątku gminy.    Ponadto inne dochody gminy określa art. 4 ww. ustawy. Idąc dalej, art. 8 i 9 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego określają dochody powiatów, zaś art. 11 i 12 tejże ustawy określają dochody województw.    Wprowadzenie przez Ministerstwo Finansów w bieżącym roku projektu ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego opiera się m.in. na takich założeniach, jak:    1) zwiększenie udziału m.in. w podatkach od osób fizycznych z 27,6% obecnie do 38,8% w 2006 r.,    2) przyznanie gminom 5,8% udziału we wpływach z podatków pośrednich (VAT i akcyza),    3) skierowanie dotacji celowych wyłącznie na zadania zlecone i inwestycyjne,    4) likwidacja subwencji drogowej dla powiatów i województw,    5) likwidacja podatku od środków transportowych dla gmin,    6) likwidacja w powiatach subwencji wyrównawczej, a w gminach subwencji rekompensującej.    Mając na uwadze kontrowersyjne dla przedstawicieli gmin, powiatów i województw zmiany Ministerstwa Finansów, wprowadzone w projekcie ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego oraz toczącą się debatę parlamentarną w ww. kwestii, mam pytania do pana ministra:    1. Czy pan minister zgadza się z opiniami samorządowców, iż przygotowywany przez pana resort projekt ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, mówiący m.in. o zwiększeniu udziału jednostek samorządowych w dochodach podatkowych kosztem zmniejszenia przekazywanej im części dotacji, subwencji i zwiększenia zadań własnych, czyli takich, które spełniają potrzeby lokalnej społeczności, jak np. opieka społeczna, gospodarka komunalna, finansowanie szkół podstawowych przez gminy, ponadpodstawowych przez powiaty itp., spowoduje dodatkowe obciążenie organów samorządu terytorialnego w partycypowaniu zadań własnych, tym bardziej iż budżet państwa z doświadczenia ostatnich miesięcy nie przekazuje im zapisanych w ustawach środków z podatków dochodowych, co przeczy tezie konstytucyjnej zasady mówiącej, że ilość zadań powinna być adekwatna do przyznanych na nie środków?    2. Czy pan minister jest świadom tego, iż wprowadzenie w życie ww. projektu ustawy wprowadzającego dodatkowe zadania własne dla organów samorządu terytorialnego zablokuje całkowicie inwestycje przeprowadzane przez nie, z których środków i tak już obecnie finansują zadania własne?    3. Czy pan minister uzna za stosowne i konieczne przeprowadzenie finansowych i ekonomicznych symulacji i prognoz dla reprezentatywnej części jednostek samorządowych, zawierających dokładne informacje, kto, ile i dlaczego straci i zyska?    Z poważaniem    Poseł Renata Szynalska    Kalisz, dnia 18 czerwca 2001 r.